Risk Azaltma Nedir?

Risk azaltma, risklerin etkisini veya ortaya çıkma olasılığını en aza indirmek için bir strateji uygulama sürecidir. Her kuruluş; iş başarısını kesintiye uğratabilecek finansal risklerle, güvenlik riskleriyle ve diğer operasyonel risklerle karşı karşıyadır. Risk azaltma, olumsuz koşullar durumunda iş hedeflerini korumak için proaktif olarak seçenekler planlamaya ve geliştirmeye odaklanır. Stratejilerin önceden uygulanması, olumsuz etkileri sınırlamaya yardımcı olur ve işletmelerin zorlu durumlardan daha hızlı kurtulmasını sağlar.

Kuruluşlar hangi risklerle karşı karşıyadır?

Risk, operasyonları kesintiye uğratan veya kayba neden olan bir olayın meydana gelme olasılığı ve ciddiyetidir. Riskler, dış faktörlerden veya iç kurumsal süreçlerden kaynaklanabilir ve etkilerinin ciddiyetine ve ortaya çıkma olasılığına göre önceliklendirilmelidir. Bazı yaygın risk kategorileri:

Uyumluluk riskleri

Uyumluluk riskleri, bir kuruluşun düzenleyici çerçevelere ve yasalara uymaması nedeniyle karşılaşabileceği olası sorunlardır. Uyumsuzluk riski, bir düzenleyici çerçevenin belirli işlevine bağlı olarak değişir ancak para cezaları ve sertifikasyonun iptalinden süreç kesintilerine ve itibarın zedelenmesine kadar çeşitli şekillerde gerçekleşebilir.

Siber güvenlik riskleri

Siber güvenlik riskleri, şirket verilerinin veya varlıklarının gizliliğini ve güvenliğini etkileyebilecek faktörleri ifade eder. Bu riskler arasında kod hataları, istenmeyen güvenlik olayları veya dış tarafların gizli bilgilere yetkisiz erişimi bulunur.

Çevresel riskler

Çevresel riskler, bir şirketin fiziksel varlıklarını olumsuz etkileyen veya tedarik zincirini bozan, iklimde veya fiziksel çevrede meydana gelen değişiklikleri ifade eder. Çevresel riskler, doğal afet olaylarından kaynak tükenmesine kadar şirketinizin verimli çalışma yeteneğini engelleyen herhangi bir şey olabilir.

Pazar riskleri

Pazar riskleri; faiz oranlarındaki değişimler, pazar talebindeki dalgalanmalar veya iş operasyonlarınızın düzenini sekteye uğratan hızlı pazar hareketleri gibi ekonomik istikrardaki ani değişikliklerdir.

Operasyonel riskler

Operasyonel riskler, işletmenizin günlük işleyişinden kaynaklanan durumlardır. Bunlar; çalışanlarınız, tedarik zinciriniz veya güvendiğiniz diğer sistemlerle ilgili olabilir. Örneğin, fabrikalarınızdan birinde bir makine parçasının arızalanma olasılığı operasyonel bir risktir.

İtibar riskleri

İtibar riskleri, markanızın imajına zarar verebilecek faktörleri içerir. Örneğin, müşteri verilerini güvende tutamıyorsanız marka itibarınız etkilenebilir. Benzer şekilde, şirketiniz zararlı iş uygulamalarına karışıyorsa bir itibar riski oluşabilir.

Kuruluşlar risk azaltmaya nasıl yaklaşabilir?

İşletmeler, hem riskleri hem de risklerin ortaya çıkma olasılığını azaltmak için riskleri çeşitli şekillerde ele alabilir. Kuruluşların etkili risk yönetimi için izleyebilecekleri yapılandırılmış bir yaklaşım aşağıda verilmiştir.

Risk tanımlama

Risk tanımlama, işletmenizin, riskin nerede oluşma olasılığı olduğunu belirlemesini sağlar ve bu riski yönetmek için etkili stratejiler geliştirmenize olanak tanır. Risk farkındalığı ve tanımlaması; geçmiş olay verilerini gözden geçirmeyi, güçlü yönler, zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler (SWOT) analizi yapmayı ve ortaya çıkan pazar tehditlerini izlemeyi içerebilir.

Risk analizi

Risk analizi, tanımlanan her bir riski değerlendirerek yoğunluk düzeyini ve genel tehdidi belirleme sürecidir. En yüksek öncelikli riskleri belirlemek, önce görev açısından en kritik riskleri ele almanıza olanak tanır. Risk analizi, her senaryonun ciddiyetini belirlemek için hem nicel hem de nitel yöntemler kullanır.

Risk azaltma planlaması

Risk azaltma planlaması, önceki aşamalarda tanımlanan risklerin her birini azaltmak için eylem planları geliştirmeyi içerir. En ciddi risklerden başlayarak ilgili riskin ortaya çıkma olasılığını azaltan stratejiler geliştirebilir, meydana gelirse ciddiyetini azaltabilir ve acil durum planları oluşturabilirsiniz.

Risk çözümü uygulaması

Kuruluşlar; belirlenen risklerin ciddiyetini azaltarak riskleri etkisiz hâle getiren risk azaltma araçları, denetimler, stratejiler veya iş değişiklikleri uygular.

Risk takibi

Risk takibi, risklerin zaman içinde nasıl geliştiğini ve değiştiğini izleme sürecini ifade eder. Riskler, ciddiyeti veya meydana gelme olasılığı açısından sabit değildir. Bu nedenle risklerin izlenmesi ve herhangi bir değişikliğin belgelenmesi önemlidir. Bir riskin ciddiyeti artar veya azalırsa işletmeler, kuruluşlarını korumak için uygun önlemleri alabilir.

Risk azaltma türleri nelerdir?

Kuruluşların iş sürekliliğini artırmak için kullanabileceği dört temel risk azaltma stratejisi türü vardır.

Risk azaltma

Risk azaltma, bir riskin oluşma olasılığını veya etkisinin ciddiyetini en aza indirme sürecidir. Örneğin, standart uygulamalara uygun olarak ekipman üzerinde düzenli güvenlik denetimleri yapabilir veya istemsiz bir ifşanın etkisini en aza indirmek için müşteri verilerini şifreleyebilirsiniz.

Riskten kaçınma

Riskten kaçınma stratejisi, potansiyel riskleri tamamen ortadan kaldıran eylemlerin kullanılmasıdır. Örneğin, şirketiniz, belirli bir konumda faaliyet göstermenin çok fazla risk oluşturduğunu belirleyebilir. Riskten kaçınma stratejisi, aynı düzeyde risk oluşturmayan farklı bir alana taşınmak olacaktır. Riskten kaçınma, belirli risk altındaki unsuru kaldırarak veya değiştirerek riski tamamen ortadan kaldırmayı amaçlar.

Risk kabulü

Risk kabul stratejisi, riski hafifletmek için herhangi bir adım atmak yerine riskin sonuçlarını kabul etme sürecidir. Örneğin, bir riski ortadan kaldırmak yerine kabul etmek daha uygun maliyetli olabilir. Bu da riski basitçe kabul etmeyi ve diğer önceliklere odaklanmayı daha iyi bir seçenek hâline getirebilir. Bu strateji yalnızca riskin öngörülen etkisi düşük olduğunda işe yarar.

Risk transferi

Risk transferi, işletmeniz ile bir olay meydana gelirse sorumluluk alacak üçüncü taraflar arasında sözleşmeler oluşturma sürecidir. Örneğin, kuruluşlar, bakım sırasında kırılma durumunda tipik olarak sorumlu olan üçüncü taraf ekipman bakım uzmanlarıyla ortak olabilir.

Risk azaltma ve risk yönetimi arasındaki fark nedir?

Risk yönetimi; riskleri tanımlamayı, bunları azaltmak için stratejiler tasarlamayı, stratejiler uygulamayı ve kuruluş genelinde riskleri sürekli izlemeyi içeren kapsamlı bir süreçtir.

Risk azaltma, risk yönetimi sürecinin temel bir bileşenidir ve risk oluşma olasılığını azaltmak için aktif stratejilerin uygulanmasını içerir.

Risk yönetimi planı, herhangi bir risk azaltma stratejisinden çok daha geniş bir kapsama sahiptir ve kuruluşunuzdaki tüm riskler için geçerlidir. Öte yandan risk azaltma, belirli bir riski yönetmek için kullandığınız bir strateji olabilir.

Bulutta risk azaltma nedir?

Bulutta risk azaltma, buluta özgü ortamlardaki risklerin azaltılmasıdır. Bu riskler, geçiş veya tipik operasyonlar sırasında ortaya çıkabilir.

Geçiş öncesinde ve sırasında bulutta riski azaltma, daha hızlı bulut dönüşümünü desteklemek için riskleri öngörür ve ele alır. Örneğin, buluta taşıma için risk azaltma stratejileri, operasyonların kesinti süresinin sınırlı olmasını veya hiç olmamasını sağlamaya yardımcı olur. Bulut işlemleri sırasında, bulut erişim izinleri gibi buluta özgü riskler ele alınmalı ve giderilmelidir.

Aşağıdaki bulutta risk azaltma en iyi uygulamalarını göz önünde bulundurun:

Bulut risk yönetimi çerçevenizi tanımlayın

İşletmeler, hedeflenen sonuçları ve uygulama zaman çizelgelerini net bir şekilde belirlemek için geçişe yönelik genel bulut risk yönetimi stratejilerini gözden geçirebilir. Bulut benimseme süreciniz dâhilinde net sahiplik ve iletişim stratejileri atayarak risk azaltma süreci boyunca paydaşları bilgilendirebilirsiniz.

AWS Well-Architected'da tanımlanan en iyi uygulamalar gibi açık ve belgelenmiş bir bulut yönetişimi çerçevesi oluşturmak, bulut riskini yönetmek için denetimleri ve mimarileri bilgilendirir.

Bulut risklerini kategorize edin

Bulut benimseme ve operasyon stratejinizde hem teknik hem de insan merkezli riskleri aktif olarak tanımlayan, devam eden bir risk tanımlama süreci geliştirin. Risklerin ciddiyetini belirlemek için bu süreci kullanın, ardından hangi potansiyel risklerin önceliğiniz olması gerektiğini belirleyin. Daha yüksek etkiye sahip bulutta risk azaltma stratejilerine öncelik vermek risk toleransınızı artırır. Örneğin, birçok kuruluş, kesinti durumunda hizmetlerin sürekliliğini sağlamaya yardımcı olmak için erişilebilirlik alanları içinde bulut sunucusu çoğaltmayı seçer.

Bu süreci kolaylaştırmak için etki riski değerlendirmelerini içeren bir risk değerlendirme matrisi kullanabilirsiniz. Değerlendirme matrisinin bir ekseni ciddiyeti, diğer ekseni olasılığı gösterir ve ızgaradaki her alan, potansiyel etkilere karşılık gelir. Her kuruluşun risk iştahı farklı olduğundan ve değişebileceğinden potansiyel etki puanlaması da değişebilir.

Riskleri takip edin ve izleyin

Yapılandırılmış bir takip sistemini kullanarak bulutla ilgili tüm risklerinizi izleyin. Kendi belgenizi veya uygulamanızı oluşturabilir ya da mevcut bir risk takip aracını seçebilirsiniz. Bazı araçlar doğrudan bulut ortamınıza entegre olur. Örneğin, AWS Security Hub, AWS bulut ortamınızdaki güvenlik risklerini izler.

Aldığınız azaltma eylemlerini belgeleyerek risk etkisini azaltmada ne kadar etkili olduklarını değerlendirebilirsiniz.

AWS, bulutta risk azaltma çabalarınızı nasıl destekleyebilir?

AWS, müşterilerin bulut ortamlarında risk azaltma stratejileri ve denetimleri uygulamalarına yardımcı olmak için çeşitli hizmetler ve rehberlik sağlar. Örneğin,

AWS Denetim Yöneticisi, risk ve uyumluluk değerlendirmesini basitleştirmek için kanıt toplama ile AWS kullanımınızı sürekli olarak denetlemenize olanak tanır.
AWS CloudTrail; yönetişimi, uyumluluğu, operasyonel denetimi ve AWS hesabınızın denetimini mümkün kılan bir hizmettir. AWS'deki hibrit ve çoklu bulut ortamlarında kullanıcı etkinliğini ve API kullanımını izleyin.
AWS Config, değişiklik yönetimini basitleştirmek ve doğru denetim sağlamaya yardımcı olmak için kaynak yapılandırması değişikliklerini sürekli olarak değerlendirmenize, izlemenize ve kaydetmenize olanak tanır.
Amazon CloudWatch, uygulamalardan altyapıya kadar tüm teknoloji yığınınızı izlemenize ve anlamanıza olanak tanır. Böylece iş yüklerinizi performans, erişilebilirlik ve güvenlik açısından optimize ederek operasyonel riskleri azaltmanıza yardımcı olur.
AWS Bulut Operasyonları, bulutta hem daha güvenli hem de daha verimli bir çalışma yöntemi için model ve araçlar sağlar. Bulutta çalışmak, BT ekiplerinin iş sonuçlarına odaklanarak yazılım geliştirmeyi ve yeniliği hızlandırırken BT süreçlerini optimize etmesini sağlar.

Hemen ücretsiz bir hesap oluşturarak AWS'de risk azaltma çalışmalarına başlayın.

Risk Azaltma nedir?